|
| Hayatı ve Şiirleri |
Yaşamına ilişkin bilgiler sınırlı. Doğum yeri bilinmiyor. 13'üncü yüzyılın ortalarına doğru Moğal istilası ve Selçuklu Devleti'nin yıkıldığı dönemde yaşadığı sanılıyor. Bu dönemin sarsıntı ve acıları Yunus'un eserlerinde derin izler bıraktı. Babasının adı İsmail. Medrese eğitimi gördü. Arapça ve Farsça öğrendi. İran ve Yunan mitolojisiyle, tasavvuf tarihini inceledi. Hacı Bektaş ya da Sinan Ata'nın halifesi Taptuk Emre'nin dergahında hizmet etti. Taptuk Emre'nin düşüncelerini yaymak için Anadolu'yu dolaştı. Eskişehir Sarıköy, Manisa Buna ve Emreköy, Erzurum Dutçu Köyü, Isparta Keçiborlu ve Karaman'da adına yapılmış mezarlar var. Ama nerede öldüğü ve gömüldüğü kesin belli değil. Tasavvuf yorumunu benimseyen Yunus Emre'nin keskin bir gözlem gücü, derin bir hoşgörü anlayışı var. Şiirlerini hece ölçüyle yazdı. Ama aruz denemelerine de yer verdi. Hece ölçüseyle yazdığı dörtlüklerin yanısıra yine hece ile beyitler ve gazeller de yazdı. Dili arı Türkçe değil. Yer yer Arapça ve Farsça tamlamalar kullandı. Sağlığında düzenlediği divanı bulunamadı. Günümüzdeki divanları derlemedir. 1904'te birinci, 1924'te ikinci basımları yapılan Divan-ı Aşık Yunus Emre'nin yanısıra Burhan Toprak ve Abdülbaki Gölpınarlı'nın derleyip yayınladığı Yunus Emre divanları var.
AH NİDEYİM ÖMRÜM SENİ Yok yere geçirdim günü Geldim ve geçtim bilmedim Hayrım şerim yazılacak Gidip geri gelmiyesin Hani sana güvendiğim Miskin Yunus gideceksin *******************************************
Şol cennetin ırmakları Aydan aydındır yüzleri Yunus Emre var yarına ******************************************* İLİM KENDİN BİLMEKTİR İlim ilim bilmektir Okumaktan murat ne Okudum bildim deme Dört kitabın ma'nisi Yiğirmi dokuz hece Yunus Emre der hoca ******************************************* NİÇİN AĞLARSIN BÜLBÜL HEY Sen burda garip mi geldin Karlı dağlardan mı aştın Hey, ne yavuz inilersin Kal'alı şehir mi yıkıldı Gulistanlarda yaylarsın Uykudan gözüm uyandı N'oldu şu Yunus'a n'oldu ******************************************* GELİN EY KARDEŞLER Gelin ey kardeşler gelin Bir pirin eteğin tuttum Çağla Derviş Yunus çağla ******************************************* ŞÖYLE GARİP BENCİLEYİN Acep şu yerde varm'ola Gezdim urum ile şamı Kimseler garip olmasın Söyler dilim ağlar gözüm Nice bu dert ile yanam Bir garip ölmüş diyeler Hey Emre'm Yunus biçare ******************************************* GÖNÜL ARZULAR SENİ Arayı arayı bulsam izini Yitirdim o dostu bilmem ne yanda Yunus senin methin eder dillerde ******************************************* GEL GÖR BENİ AŞK NEYLEDİ Ben yürürüm yana yana Gah eserim yeller gibi Akar suların çağlarım Ya elim al kaldır beni Ben yürürüm ilden ile Mecnun oluban yürürüm Miskin Yunus biçareyim ******************************************* ÇEKE GELDİ ÇEKE GİDER Aşkın odu ciğerimi Kâr etti firak canıma Sadıklar durur sözüne Bülbül eder ah-ü figan Arada olmasın asi Miskin Yunus'un sözleri ******************************************* GEL GİDELİM DOSTA GÖNÜL Bir karardan durmayalım Kılavuz ol gönül bana Kara haberin almadan Gerçek murada varalım ******************************************* KALANLARA SELAM OLSUN Bu dünyadan gider olduk Ecel büke belimizi Tenim ortaya açıla Azrail alır canımız Sala verile kasdimize Dünyaya gelenler gider Miskin Yunus söyler sözün ******************************************* DURUN DURUN AŞKA SELA Divaneler divaneler Mest-i elestler kandaksız Merdaneler merdaneler Ey nice hamle idelim Muhabbet yoluna girip Akıl ne bilir aşkı kim ******************************************* AŞKIN ALDI BENDEN BENİ Aşkın aldı benden beni bana seni gerek seni Aşkın aşıklar öldürür aşk denizine daldırır Sufilere sohbet gerek Ahilere ahret gerek Cennet dedikleri ne ki bir kaç köşkle birkaç huri ******************************************* ELHAMDÜLİLLAH Haktan gelen şerbeti içtik elhamdulillah Kuru idik yaş olduk kanatlandık kuş olduk Beri gel barışalım yad isen bilişelim Dirildik pınar olduk irkildik ırmak olduk ******************************************* DOLAP NİÇİN İNİLERSİN Dolap niçin inilersin Benim adım dertli dolap Beni bir dağda buldular Ben bir dağın ağacıyım Dağdan kestiler hezenim Dülgerler her yanım yondu Suyum alçaktan çekerim Yunus bunda gelen gülmez |
TÜRK HALK OZANLARI
ŞOL CENNETİN IRMAKLARI