|
| Hayatı ve Şiirleri |
17'nci yüzyılda yaşadığı sanılıyor. Göçebe Türkmen obalarında yetişti. Asıl adının İsmail, Halil ya da Hasan olduğu yolunda görüşler var. Hatta aynı mahlasla şiirler yazmış birçok Karacaoğlan'ın varlığı bile savunuluyor. Ahmet Kutsi Tecer ve Şükrü Elçin'in araştırmaları, yaşamının büyük bölümünü Rumeli'nde geçiren ve Kanuni Sultan Süleyman döneminde Avusturya seferine katılan bir Karacaoğlan'ın varlığını ortaya koyar. Fuad Köprülü ve Cahit Öztelli gibi araştırmacılar da, 17'nci yüzyılda yaşadığını savunuyor. Bu araştırmacılara göre Karacaoğlan, şiirlerinde Abaza Hasan paşa'nın öldürülmesi, Köprülü Fazıl Ahmed Paşa'nın Avusturya seferi gibi bu döneme ait tarihsel olaylardan sözeder. Karacaoğlan'ın şiiri aşk ve doğa üzerinde kuruludur. Ayrılık, gurbet, sıla özlemi ve ölüm en çok değindiği konulardır. Şiirlerinde sıkça adları geçen Elif, Zeynep ve İsmikan adlı kadınların sevgilileri olduğu sanılıyor. Duygularını, yaşadıklarını, düşüncelerini içten, gerçekçi ve özgün bir şiir yapısı içinde anlatır. Karacaoğlan, Türk aşık edebiyatına yepyeni bir söyleyiş biçimi getirdi. Doğa benzetmelerini sık sık kullanır. Çok yalın ve temiz bir Türkçe kullanır. Kendisinden sonra gelen birçok ozanı derinden etkiledi. Bu olumlu etkiler günümüz Türk şiirine kadar uzanır. Şiirlerini ilk kez Nüzhet Ergun derleyip yayınladı. Cahit Öztelli'nin Karacaoğlan-Bütün Şiirleri adlı derlemesi de önemli Karacaoğlan araştırmalarından. Birçok şiiri bestelendi. ALA GÖZLÜM BEN BU İLDEN GİDERSEM Ala gözlüm ben bu ilden gidersem Yeğin ey sevdiğim sen seni düzet Elvan çiçeklerden sokma başına Karac'oğlan der ki olup ölünce ****************************************** VİRAN OLDUM MOR SÜMBÜLLÜ BAĞ İKEN şu yalan dünyaya geldim geleli Aradılar bir tenhada buldular Farımaz da deli gönlüm farımaz Karac'oğlan der ki bakın geline ****************************************** NAZLI YÂRDAN GELDİ BANA BİR NAME Nazlı yârdan geldi bana bir name Bülbüle söyleyin gülüne konsun Ak yâri gördükçe ağladım coştum Karac'oğlan derki konmadan göçmem ****************************************** DELİ GÖNÜL Deli gonul gezer gezer gelirsin Santur mu istersin saz mı istersin Çıkıp yücelere bakmak istersin Karac'oğlan der ki okuyam yazam ****************************************** GEL Bağlandı yollarım, kaldım çaresiz Yâri görse idim haftada ayda Karac'oğlan der ki başa yazıldı ****************************************** CAN VERMEYE DERMANIM MI VAR Üryan geldim gene üryan giderim Dirilirler dirilirler gelirler Er isen erliğin meydana getir Karac'oğlan der ki, ismim öğerler ****************************************** BİR AYRILIK BİR YOKSULLUK BİR ÖLÜM Vara vara vardım ol kara taşa Nice sultanları tahttan indirdi Karac'oğlan der ki kondum göçülmez ****************************************** YÜRÜ BİRE YALAN DÜNYA Yürü bire yalan dünya Ağalar içmesi hoştur Aşıklar der ki n'olacak Yerimi serin bucağa Yer yüzünde yeşil yaprak Bindirirler cansız ata Karac'oğlan der nasıma ****************************************** AŞAM DEDİM KARLI DAĞIN BAŞINDAN Aşam dedim, karlı dağlar başından Sıra sıra dikemedim söğüdü Ögüt versen, bana öğüt kâr etmez Karac'oğlan der ki, fani dünyadan ****************************************** ALA GÖZLERİNİ SEVDİĞİM DİLBER Ala gözlerini sevdiğim dilber Gündüz hayallerim gece düşlerim Uyandıkça ağlamaya başlarım Senin aşkların gülmez dediler Senin işin yiyip içmek dediler Mail oldum senin ince beline Karac'oğlan der ki işin doğrusu ****************************************** YEŞİL BAŞLI GÖVEL ÖRDEK Yeşil başlı gövel ördek Telli turnam sökün gelir Şahinim var bazlarım var Hani Karac'oğlan hani ****************************************** VAR GİT ÖLÜM Ölüm ardıma düşüp de yorulma Şöyle bir vakitler yiyip içerken Çıkıp boz kurtlayın ulaşamadım Karac'oğlan der ki derdim pek beter ****************************************** KADİR MEVLAM SENDEN BİR DİLEĞİM VAR Kadir Mevlam senden bir dileğim var Kapımıza kara deve çökünce Kadir Mevlam ateş atma özüme Karac'oğlan hata çıkmaz dilimden ****************************************** ELİF İncecikten bir kar yağar Elif'in uğru nakışlı Elif kaşlarını çatar Evlerinin önü çardak Karac'oğlan eğmelerin
|
TÜRK HALK OZANLARI
