• Anasayfa
  • Biyografi
  • Türk Dili
  • Türk Edebiyatı
  • Forum
  • İletişim
Turkceciler.com

TÜRK HALK EDEBİYATI
NAZIM BİÇİMLERİ

  • Nazım Biçimleri

Âşık Edebiyatı Nazım Biçimleri

  • Koşma
  • Semai
  • Varsağı
  • Destan

Tekke - Tasavvuf Edebiyatı Nazım Biçimleri

  • İlahi
  • Deme
  • Nutuk
  • Devriye
  • Şathiye

Anonim Halk Edebiyatı Nazım Biçimleri

  • Mani
  • Ninni
  • Türkü
  • Ağıt

HALK EDEBİYATI

  • Halk Edebiyatı Özellikler
  • Âşık Edebiyatı
  • Anonim Halk Edebiyatı
  • Tekke Edebiyatı
  • Halk Ozanları
  • Halk Şairleri Özellikleri
  • Halk Şiiri-Hece Ölçüsü
  • Halk Edebiyatı Etkileri

Nefes: Tekke - Tasavvuf Edebiyatı Nazım Biçimi

NEFES

Nefes, dini temellere bağlı aşık edebiyatı nazım şekillerinden ilahilerin Alevi-Bektaşi aşıklarınca yazılanlarına denir. Konusu genellikle tasavvuftaki vahdet-i vücud, Alevi-Bektaşi ilkeleri, tarikat kurallarıyla ilgilidir. Dili sade bir Türkçe olan nefesler biçim olarak koşmaya benzer. Dörtlükler halinde hece ölçüsünün 7, 8, 11'li kalıpları ile ya da az da olsa aruzla yazılanlara rastlanmaktadır. Dörtlük sayısı 3-7 arasında değişir. Fazla da olabilir.

Nefes Nazım Biçimi Özellikleri

1. Bektaşi şairlerinin yazdığı tasavvufi şiirlerdir.

2. Genellikle, nefeslerde tasavvuftaki Vahdet-i Vücud felsefesi anlatılır.

3. Bunun yanında Hz. Muhammed (A.S.M) ve Hz. Ali (R.A) için övgüler de söylenir.

4. Nazım birimi dörtlüktür. Dörtlük sayısı 3 ila 8 arasında değişir.

5. Hece ölçüsüyle yazılırlar. Ama aruz ölçüsüyle yazılan nefesler de vardır.

6. Nefeslerde, kalenderâne ve alaycı bir üslup dikkati çeker.

7. Duygu ve düşünceleri nükteli bir şekilde ve zarafet ölçüleri içinde söylemek nefesin en belirgin özelliğidir.

Eşrefoğlu al haberi
Bahçe biziz bağ bizdedir
Biz de mevlanın kuluyuz
Yetmiş iki dil bizdedir

Erlik midir eri yormak
Irak yoldan haber sormak
Cennetteki ol dört ırmak
Coşkun akan sel bizdedir

Adem vardır cismi semiz
Abdes alır olmaz temiz
Halkı dahleylemek nemiz
Bilcümle vebal bizdedir

Biz erenler gerçeğiyiz
Has bahçenin çiçeğiyiz
Hacı bektaş köçeğiyiz
Edep erkan yol bizdedir

Kuldur Hasan Dede'm kuldur
Manayı söyleyen dildir
Elif hakka doğru yoldur
Cim ararsan dal bizdedir      (Tamaşvarlı Âşık Hasan,17.yy.)

© 2007 Turkceciler.com|Türk Dili ve Edebiyatı Kaynak Sitesi |Tüm Hakları Saklıdır.