• Anasayfa
  • Biyografi
  • Türk Dili
  • Türk Edebiyatı
  • Rehberlik
  • Forum
  • İletişim
Noktalama işaretleri

Noktalama İşaretleri

  • Nokta
  • Virgül
  • Noktalı Virgül
  • İki Nokta İşareti
  • Üç Nokta İşareti
  • Soru İşareti
  • Kesme İşareti
  • Tırnak İşareti
  • Tek Tırnak İşareti
  • Parantez İşareti
  • Ünlem İşareti
  • Kısa Çizgi
  • Köşeli Parantez
  • Uzun Çizgi
  • Eğik Çizgi
  • Denden İşareti
  • Yazım Kuralları

Kısa Çizgi ( - ) ve Kullanıldığı Yerler

  • Satır sonunda, yer kalmadığı için yarım kalan kelimelerin bölünmüş olduğunu, yani devamının altta olduğunu göstermek için satır sonunda kullanılır. Bu görevde kullanılınca birleştirme çizgisi denir.:

O zaman gördü ki, küçük çocuk, memleketlisi, minimini yavru ağlıyor. Ses-
sizce, titreye titreye ağlıyor.

JBirleşik kelimeler de tek kelime gibi telâffuz edilerek heceleme buna göre yapılır.

......................................................................................................................... ba-

şöğretmen Atatürk ............................................................................................ il-

kokuldayken ........................................................................................Karaosma-

noğlu'nun......................................................................................

JKelimeler satır sonunda ve başında bir tek harf kalacak şekilde bölünmez. Aşağıdaki gibi kullanımlar yanlıştır:
............................................................................................................................a-

rabayla ..............................................................................................................u-

çurtmamızın .................................................................................................cami-

i .....................................................................................................................niha-

î................................................

 

Doğruları şöyle olacaktır:
........................................................................................................................ara-

bayla ...........................................................................................................uçurt-

mamızın ...........................................................................................................ca-

mii .....................................................................................................................ni-

haî................................................ 

JÖzel isimlerde ve rakamlarda kesme işareti satır sonuna geliyorsa ve kesme işaretinden sonraki kısmın alt satıra geçmesi gerekiyorsa bu durumda kısa çizgi kullanılmaz:
................................................................................................ Geçen yıl Ankara'

daki akrabalarımıza ....................................................................................1996'

da .................................................

JGırtlak ünsüzü için kesme kullanılan kelimelerde kesmeli heceler satır sonuna getirilmez.
......................................................................................................................meş'-

aleyi                            değil                 .........................................................meş'a-

leyi                              olacak              ........................................................... kur'-

adan                           değil                 ..........................................................kur'a-

dan.                            olacak 

  • "de" ve "ki" bağlacı ile "mi" soru ekinden önceki kelime satır sonunda kalıyor da bu ek ve bağlaçlar alt satıra iniyorlarsa araya (satır sonuna) kısa çizgi konmaz:

......................................................................................................... önünde kitap

da yoktu ................................................................................................... gördüm

ki söylüyorum ........................................................................................ geçen yıl

mı kazanmış?

*Özgün imlâsıyla yazılan yabancı kelimeler satır sonunda kendi dillerinin kurallarına göre bölünür.

  • Cümle içindeki arasöz ve ara cümlelerin başına ve sonuna konur:

Bütün bebekler -Zeynep hariç- çoktan uykuya dalmışlardı.

Sizinle ilgili her şeyi -gördüğüm ve bildiğim her şeyi- mutlaka yazacağım.

Bu çocuk -sizi temin ederim ki- ilerde büyük adam olacak.

  • Bir olayın başlangıç ve bitiş tarihleri arasına konur:

İkinci dünya savaşı (1939-1945) tam altı yıl sürmüştür.
09.30-10.30

  • Bazı terimlerle kuruluş adlarında kullanılır:

isim-fiil, zarf-fiil, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Fen-Edebiyat Fakültesi...

  • Birbiriyle ilgi kurulan iki isim arasında kullanılır:

Türk-Yunan ilişkileri.
Sivas-Ankara arası trenle yüz yıldır 12 saatte gidiliyor.
Türkçe-Fransızca sözlük
Ural-Altay dil grubu
Beşiktaş-Fenerbahçe karşılaşması
Soy-dil-din üçgeni...
2000-2001 öğretim yılı...

  • Rakamlar arasında kullanılarak ila anlamı verir:

3-4 kişi
19-20 yaşlarında
1-7 Aralık 2000 tarihleri  arasında

  • Matematikte çıkartma işareti olarak kullanılır:

458-54=404

  • Adreslerde semt ile şehir ismi arasına konur:

Demirlibahçe-ANKARA

  • Dil bilgisinde fiil kök ve gövdelerini ifade etmede, kelimeleri eklerine ayırmada, ekleri tek başına göstermede ve kelimeleri hecelemede kullanılır:

oku-, yaz-, gönder-, sevindir-; yaz-dı-k, yol-cu-luk, -de, -i, -ki, ge-le-bi-li-rim

  • Bazı yabancı kelimelerde kullanılır:

Sainte-Beuve, by-pass, check-up...

  • Bilimsel yazılarda, Arapça ve Farsça tamlamalarda ve bazı ibarelerde kullanılır:

Servet-i Fünun, Divanı, Lûgati't-türk, Aşk-ı  Memnu, bülbül-i şeydâ, âteş-perest, vatan-perver, bilâ-ücret, bî-çâre, hokka-bâz, nâ-mağûb...

© 2007 Turkceciler.com| Türk Dili ve Edebiyatı | Tüm hakları saklıdır.