EĞİTİM ORTAMLARININ DÜZENLENMESİ

Terminolojik ve kavramsal açıklamalar ışığında bakıldığında eğitim ortamlarının düzenlenmesi kavramının ifade ettiği anlamı : Eğitim olgusunun meydana geldiği çevre, mekân ya da alandaki insan gücü dışı öğelerin ön görülen hedefler doğrultusunda en verimli ve sağlıklı biçimde işe koşulması olarak tanımlamak mümkündür.

Eğitim ortamının düzenlenmesi işinin kapsamı ise, eğitim sitelerinden dersliklere kadar uzanan tüm fizik mekân ile öğrenci, uzman, öğretmen, veli ve diğer ilgililer olmak üzere tüm iş görenleri kapsayan sosyal ortamı içermektedir.

Diğer bir deyişle, eğitim ortamlarının düzenlenmesi etkinlikleri; eğitim davranış bilimleri, psikoloji,biyoloji, ekoloji, mühendislik, mimarlık, teknoloji, ekonomi vb. bilim dallarının kesişme noktasını oluşturmakta ve eğitimde insan ve çevre ilişkilerinin tüm boyutlarını kapsamaktadır.

ÖĞRETİM ORTAMLARI

Öğretimin gerçekleştirilmesinde yararlanılan ders kitabı, televizyon programı, deney, bilgisayar destekli öğretim, seminer, okul, sınıf gibi araç - gereç ve etkinliklerin her birine öğretim ortamları denir.

ÖĞRETİM ORTAMLARININ PLANLAMASI İLKELERİ

Ortamın sağladıkları yaşantıların etkinlik derecesi.
Ortamın duyu organlarını etkileme biçimi.
Öğretme - öğrenme süreçlerindeki işlevler.
Ortamın yapı niteliği.
Ortamın kullanma süreleri.
Ortamın sağladığı yaşantı biçimi.
İletişim - etkileşim biçimi.

BAŞLICA ÖĞRETİM ORTAMLARI

Sınıf ortamlarının planlanmasında dikkat edilecek adımlar şunlardır :

1. Adım : Sınıfın fiziki ortamının dersin durumuna göre aktif öğrenmeye hazırlanması.

2. Adım : Düzenlenmiş öğretim ortamının ne kadar bu şekilde kalacağının belirlenmesidir.

SIRALARIN YERLEŞİM ŞEKİLLERİ

Her öğrenciye tek kişilik bir sıra ve bir sandalye olacak şekilde sınıf düzenlemesi esas alınarak;

“ U ” ŞEKLİNDE YERLEŞİM
Sıralar ve masalar, sınıfın boyutları ve öğrenci sayısı dikkate alınarak genel olarak “U” şeklini koruyarak yerleştirilebilir.“

U ” Şeklinde Yerleşimin Faydaları

Çok farklı amaçlar için kullanılabilecek bir yerleşim şeklidir.
Öğrenciler rahat çalışabilecekleri bir çalışma alanı bulurlar.
Perdeye yansıtılan her türlü görüntü rahatlıkla izlenebilir.
Öğrenciler birbirleri ile kolaylıkla yüz yüze iletişim kurabilirler.
Kısa süreli grup çalışmaları yapılabilir.

EKİP ÇALIŞMASI YERLEŞİM ŞEKLİ
Şeklinde yapılan sıraları yerleştirme şeklidir.

Ekip Çalışması Yerleşim Şekli düzenlemesinin Faydaları

1. Elips veya dairesel bir düzenleme olup, ekip çalışmasını kolaylaştırır.

2. Karşılıklı oturan öğrenciler birbirleri ile kolaylıkla iletişim kurabilirler.

3. Bu yerleşimde gerektiğinde bazı öğrenciler sandalyelerinin yönünü değiştirerek tahtayı veya perdeyi rahatlıkla izleyebilirler.

KONFERANS MASASI YERLEŞİM ŞEKLİ

Eğer masalar dikdörtgen şeklinde ise en kolay yerleşim şeklidir.

Konferans Masası yerleşim Şekli düzenlemesinin Faydaları

1. Bu yerleşimde öğretmenin önemi minimuma inerken sınıfın önemi ön plana çıkar.
2. Öğretmenin masanın ortasında oturduğu yerleşimde ise öğrenciler öğretmen ile daha kolay iletişim kurabilirler.
3. Bu yerleşimin en önemli dezavantajı ise daha resmi bir iletişim ortamı yaratmasıdır.

DAİRE ŞEKLİNDE YERLEŞİM

Masa olmadan sadece sandalyeler kullanılarakçabuk ve kolaylıkla oluşturulabilen bir yerleşim şeklidir. Öğrencilerin üzerinde yazı yazacakları ve kullanacakları materyalleri yerleştirecekleri bir çalışma alanı gerekiyor ise sandalyeler ile birlikte masalarda çevrilerek yerleşim yapılabilir.

Daire Şeklinde Yerleşim düzenlemesinin faydaları

Masalar olamadan sadece sandalyeler kullanılarak çabuk ve kolaylıkla oluşturulabilir.
Grup tartışmaları için ideal bir bir yerleşim şeklidir.
Bir ders içinde birkaç defa kısa süreli tartışma grupları oluşturulduktan sonra eski haline kolaylıkladönüştürülebilir.

GRUPLARIN GRUPLANMASI YERLEŞİM ŞEKLİ

Tartışmacı ve gözlemci gibi farklı gruplar oluşturulması

Grupların Gruplanması Yerleşim Şeklinin Yararları:

1. Bu yerleşim şekli, rol yapma, münazara veya grup çalışmalarını gözlemleme gibi etkinliklerde kullanılabilir.
2. En fazla uygulanan biçimi ortada birleştirilen masaların çevresinde ikişer grubun yerleştirilmesi,diğer kenarlara da grup çalışmasını gözlemleyecek grupların yerleştirilmesidir.

ÇALIŞMA İSTASYONU YERLEŞİM ŞEKLİ

Aktif laboratuar çalışmaları için uygun bir yerleşimdir.Her çalışma istasyonu çevresine iki öğrenci yerleştirilir.

Öğretmen nelerin yapılması gerektiği uygulama ile gösterdikten sonra öğrenciler işbirliği yaparakverilen çalışmayı yapar.

PROJE veya ÖZEL ÇALIŞMA GRUPLARIYERLEŞİM ŞEKLİ

Geniş bir alanda oluşturulan farklı çalışma gruplarıdır.Proje veya Özel Çalışma

Grupları yerleşim Şeklinin Yararları

Bu yerleşim oldukça büyük alanı bulunan sınıflar için veya toplantı salonlarında uygulanabilecek bir yerleşimdir.Ders dışı etkinlikler için de kullanılabilir.
Grup projelerinin hazırlanarak tartışmaya açılacağı çalışmalar için ideal bir yerleşimdir.

KLASİK SINIF YERLEŞİM ŞEKLİ

Eğer yukarıda önerilen yerleşim şekilleri sınıfların büyüklük, donanım, kalabalık öğrencigibi sınırlıklar nedeniyle uygulanamıyorsa klasik sınıf yerleşim şekli uygulanabilir.